1. Detacheren vs. zzp: het echte verschil voor jou als opdrachtzoeker

Als je opdrachten zoekt binnen de overheid, krijg je te maken met verschillende constructies. Juridisch zit het ingewikkeld, maar voor jou als professional is het verschil vooral praktisch: hoe werk je, wie stuurt je aan en wie draagt het risico?

Wat is detacheren bij de overheid?

Bij detachering ben je in dienst bij een detacheringsbureau of consultancybureau. Je voert je werk uit bij een gemeente, ministerie, uitvoeringsorganisatie of andere publieke instelling, maar:

• het bureau is formeel jouw werkgever;
• de opdrachtgever (bijvoorbeeld een gemeente) stuurt je dagelijks aan;
• je valt onder de regels van de WAADI;
• het bureau draagt de werkgeversrisico’s (ziekte, vakantiegeld, etc.).

Voor jou betekent detacheren meestal meer zekerheid: een vast of semi-vast inkomen, minder administratieve last en een bureau dat je helpt aan nieuwe opdrachten.

Wat is zzp’en met een overeenkomst van opdracht?

Als zzp’er werk je niet in loondienst, maar op basis van een overeenkomst van opdracht (OVO). Je werkt rechtstreeks voor een opdrachtgever of via een bemiddelaar, maar je blijft zelfstandig. In de praktijk betekent dit:

• je bepaalt zelf hoe je de opdracht uitvoert;
• je draagt zelf het ondernemers- en aansprakelijkheidsrisico;
• je werkt zoveel mogelijk met eigen laptop, software en tools;
• je factureert je uren of een projectprijs;
• je bent geen werknemer en hoort ook niet zo behandeld te worden.

Veel professionals kiezen voor zzp-opdrachten binnen de overheid vanwege de combinatie van vrijheid, invloed op het tarief en de mogelijkheid om te wisselen tussen verschillende organisaties.

Detacheren vs. zzp in één oogopslag

2. Wat betekent de Wet DBA voor jouw zzp-opdrachten binnen de overheid?

De Wet Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties (Wet DBA) moet schijnzelfstandigheid voorkomen. De Belastingdienst kijkt daarbij niet alleen naar wat er in je contract staat, maar vooral naar de manier waarop jij in de praktijk werkt.

Vanaf 2025 wordt de handhaving verder aangescherpt. Dat klinkt spannend, maar voor professionele zzp’ers die hun opdrachten goed inrichten is dit vooral een motivatie om zaken netjes te regelen.

Signalen van schijnzelfstandigheid

De kans dat jouw rol als verkapt dienstverband wordt gezien, is groter als meerdere van deze punten spelen:

• je wordt dagelijks aangestuurd alsof je een medewerker bent;
• je werkt jarenlang uitsluitend voor één opdrachtgever;
• je gebruikt vooral middelen van de opdrachtgever en nauwelijks eigen tools;
• je hebt geen duidelijke opdrachtomschrijving, begin- en einddatum;
• je loopt nagenoeg geen ondernemersrisico;
• je profiel staat feitelijk gelijk aan een interne functie.

Praktische DBA-checklist voor zzp’ers

Zo verklein je het risico dat jouw zzp-rol als dienstverband wordt gezien:

• Geen gezagsverhouding: je wordt beoordeeld op resultaat, niet op aanwezigheid of hiërarchie.
• Zelfstandige uitvoering: je bepaalt zelf hoe je je werk organiseert.
• Eigen middelen: je werkt primair met eigen laptop, telefoon en softwarelicenties.
• Meerdere opdrachtgevers: bij voorkeur werk je per jaar voor meer dan één organisatie.
• Duidelijke overeenkomst van opdracht: helder, afgebakend en passend bij zelfstandig ondernemerschap.
• Eigen verzekeringen: denk aan beroeps- en bedrijfsaansprakelijkheid.
• Afgebakende opdracht: een begin- en einddatum en een concreet resultaat.

Werk je op deze manier, dan zijn jouw zzp-opdrachten binnen de overheid goed verdedigbaar en sluit je aan bij de lijn van de Wet DBA.

3. De Wtta: waarom deze nieuwe wet ertoe doet voor opdrachtzoekers

De Wet Toelating Terbeschikkingstelling Arbeidskrachten (Wtta) richt zich op organisaties die arbeidskrachten uitlenen, zoals uitzend- en detacheringsbureaus. De kern: alleen toegelaten uitleners mogen nog personeel ter beschikking stellen.

Wat betekent dat voor jou als zzp’er of interim-professional?

• opdrachtgevers worden kritischer op welke bureaus ze inzetten;
• tariefopbouw kan veranderen door extra administratieve verplichtingen;
• transparantie over contractvorm en positie wordt belangrijker;
• professionele zelfstandigen krijgen meer voordeel ten opzichte van fuzzy constructies.

De invoering is uitgesteld, maar de richting is helder: de overheid wil meer transparantie, bescherming en duidelijkheid in de flexibele arbeidsmarkt. Dat maakt het nóg belangrijker om bewust te kiezen tussen detachering en zzp.

4. Wanneer past zzp’en het beste bij jou?

Voor veel professionals die freelance opdrachten bij de overheid zoeken, is zzp’en een logische stap. Vooral als je al enkele jaren ervaring hebt en duidelijk weet wat je te bieden hebt.

ZZP is meestal de beste keuze als jij:

• vrijheid en autonomie belangrijker vindt dan zekerheid;
• zelf je uurtarief en voorwaarden wilt bepalen;
• projectmatig werkt met een duidelijk eindresultaat;
• specialistische kennis hebt (IT, beleid, data, juridisch, finance, communicatie, etc.);
• bewust wilt bouwen aan een eigen naam en netwerk in de publieke sector;
• bereid bent om je administratie, acquisitie en verzekeringen zelf te regelen.

Binnen de overheid zie je zzp-constructies veel bij functies als: beleidsadviseur, projectmanager, programmamanager, information security specialist, jurist, communicatieadviseur, data-analist, contractmanager en andere gespecialiseerd interim-profielen.

5. Wanneer is detachering logischer dan zzp?

Ondanks de populariteit van zzp blijft detachering een sterke optie voor opdrachtzoekers die:

• meer stabiliteit zoeken in inkomen;
• nog niet de stap naar zelfstandig ondernemerschap willen zetten;
• wel verschillende organisaties willen zien, maar via één werkgever;
• minder tijd willen besteden aan administratie, verzekeringen en acquisitie;
• willen sparren met een leidinggevende of people manager binnen het detacheringsbureau.

Detachering voelt voor veel professionals als een tussenstap: je bouwt ervaring op bij overheidsorganisaties, leert de dynamiek van inhuuropdrachten kennen, en kunt daarna alsnog de overstap naar zzp’en maken.

6. Wat betekenen deze keuzes voor jouw opdrachtkansen binnen de overheid?

De overheid blijft in hoge mate afhankelijk van externe inhuur: voor tijdelijke capaciteit, specifieke expertise en verandertrajecten. De combinatie van Wet DBA en Wtta verandert vooral de spelregels, niet de vraag.

Je vergroot je kansen op interessante opdrachten als je:

• helder kunt uitleggen op welke manier je werkt (zzp of detachering);
• contractvormen begrijpt en weet wat dat betekent voor de opdrachtgever;
• je documenten op orde hebt (OVO, verzekeringen, KvK, tariefstructuur);
• flexibel bent in beschikbaarheid en inzet (bijvoorbeeld hybride werken);
• transparant bent over je rol: expert, projectleider, adviseur, uitvoerend specialist.

Voor opdrachtgevers wordt het steeds belangrijker om risico’s te beperken. Daardoor kiezen ze liever voor zelfstandigen en bureaus die juridisch, fiscaal en praktisch goed georganiseerd zijn.

7. Keuzehulp: welke werkvorm past bij jouw manier van werken?

Twijfel je nog tussen zzp, detachering of een andere constructie? Onderstaande tabel helpt je om jouw situatie te spiegelen aan de meest voorkomende keuzes van opdrachtzoekers.

De kern: kies de vorm die past bij jouw ambities, risicobereidheid en manier van werken. Wetgeving zoals de Wet DBA en Wtta is belangrijk, maar moet jouw loopbaan niet verlammen. Wie professioneel en transparant werkt, houdt ook in de toekomst interessante freelance opdrachten bij de overheid.

8. Veelgestelde vragen over detacheren, zzp en inhuuropdrachten bij de overheid

Wat is het belangrijkste verschil tussen detacheren en zzp’en?

Bij detachering ben je in dienst bij een bureau en werk je onder leiding en toezicht van de opdrachtgever. Bij zzp werk je zelfstandig op basis van een overeenkomst van opdracht. Je bent dan geen werknemer, maar ondernemer, en je wordt vooral beoordeeld op het resultaat van je opdracht.

Is zzp’en nog wel veilig met de Wet DBA?

Ja, zolang je daadwerkelijk als zelfstandige werkt. Dat betekent: geen verkapte loondienst, geen volledige afhankelijkheid van één opdrachtgever, eigen middelen, eigen risico en een helder geformuleerde opdracht. Professionele zzp-constructies passen gewoon binnen de kaders van de Wet DBA.

Wat verandert er voor mij door de Wtta?

De Wtta richt zich vooral op organisaties die arbeidskrachten uitlenen. Zij moeten straks erkend en toegelaten zijn. Voor jou als professional betekent dit dat opdrachtgevers kritischer worden op met wie ze samenwerken en hoe. Voor zelfstandigen met een duidelijke positie en goed ingerichte opdrachten vergroot dat juist de voorspelbaarheid en kwaliteit van de markt.

Wanneer kies ik beter voor detachering dan voor zzp?

Detachering is aantrekkelijk als je meer zekerheid wilt, minder risico wilt lopen en het prettig vindt om begeleiding te krijgen van een werkgever of fieldmanager. Ook als je nog geen ervaring hebt met ondernemen, kan detachering een goede manier zijn om ervaring op te doen bij verschillende overheidsorganisaties.

Wanneer past een overeenkomst van opdracht het beste?

Een overeenkomst van opdracht past goed bij specialistische, projectmatige werkzaamheden met een duidelijk resultaat. Denk aan verandertrajecten, beleidsontwikkeling, implementatieprojecten, IT-projecten of communicatiestrategieën. Jij blijft dan zelfstandig, de opdrachtgever geeft het resultaat aan, en de wetgeving erkent die zelfstandige rol.